Sigorta uyuşmazlıklarında poliçe kapsamı, rizikonun gerçekleşme biçimi, kusur, zarar ve başvuru belgeleri birlikte incelenir. Trafik ve iş kazalarında aynı olaydan doğan maddi zarar, bedensel zarar ve sosyal güvenlik hakları farklı hukuki dayanaklara tabi olabileceğinden her talep kalemi ayrı kurulmalıdır.
HİZMET KAPSAMI
Sigorta Hukuku kapsamında ele alınan başlıca konular
Poliçe kapsamı ve sorumluluk nasıl belirlenir?
Sigorta dosyasının başlangıç noktası poliçe türü, teminat başlangıç ve bitiş tarihi, limitler, özel şartlar ve rizikonun gerçekleşme biçimidir. Zorunlu trafik sigortası, kasko, ihtiyari mali sorumluluk ve işveren mali sorumluluk poliçeleri aynı zarar kalemlerini karşılamaz. Bu nedenle talebin sigorta şirketine, sürücüye, işletene, işverene veya birden fazla sorumluya yöneltilip yöneltilemeyeceği ayrı ayrı değerlendirilir.
Teminat bulunması, talep edilen tutarın kendiliğinden ödeneceği anlamına gelmez. Kusur oranı, illiyet bağı, muafiyet, limit, eksik sigorta veya bildirime ilişkin savunmalar dosya özelinde incelenir. Ret ya da eksik ödeme yazısının gerekçesi ile dayanak eksper veya aktüer raporu karşılaştırılmadan sağlıklı bir yol haritası kurulamaz.
Araç değer kaybı, mahrumiyet ve kazanç kaybı
Araç değer kaybı, onarım sonrasında aracın ikinci el piyasa değerinde meydana gelen azalmayı ifade eder. Araç mahrumiyet zararı ise aracın makul onarım süresince kullanılamamasından doğan kayıptır. Ticari araçlarda ayrıca faaliyetin kesilmesi nedeniyle net kazanç kaybı gündeme gelebilir. Bu üç kalem aynı ekonomik sonucu iki kez karşılamayacak biçimde ayrıştırılmalıdır.
Kaza tespit tutanağı, olay ve hasar fotoğrafları, servis kabul belgesi, parça ve işçilik faturaları, eksper raporu, aracın kilometresi ve önceki hasarları temel inceleme materyalleridir. Ticari kazanç kaybında sefer kayıtları, faturalar, vergi ve muhasebe belgeleri ile tasarruf edilen giderler de hesaba katılır. İnternet hesaplayıcıları ön fikir verebilir; gerçek zarar incelemesinin yerine geçmez.
Bedensel zarar, maluliyet ve iş kazası
Trafik veya iş kazasında tedavi gideri, geçici iş göremezlik, sürekli iş göremezlik, bakıcı ihtiyacı ve ölüm hâlinde destekten yoksun kalma gibi kalemler gündeme gelebilir. Sağlık durumunun kalıcı hâle gelip gelmediği, olayla illiyet, kusur, yaş, gelir ve sosyal güvenlik ödemeleri hesaplamada birlikte değerlendirilir. Uygun usulle düzenlenmiş sağlık kurulu raporu ile tedavi evrakının eksiksiz olması önemlidir.
İş kazasında SGK bildirim ve gelir bağlama süreci ile işverene veya poliçe teminatına dayalı tazminat talepleri birbirinden farklıdır. İş güvenliği kayıtları, eğitim ve ekipman belgeleri, tanıklar, kolluk ve SGK tutanakları ile ceza dosyası bulguları aynı olayın farklı yönlerini aydınlatabilir. Her dosyada sorumluluk ve mahsup kuralları ayrıca incelenir.
Sigorta başvurusu, tahkim ve dava yolu
Sigorta kuruluşuna başvuru yapılırken talep kalemleri, olay anlatımı ve belgeler açık biçimde sunulmalı; başvurunun ulaştığı tarih ispatlanabilir şekilde saklanmalıdır. Şirketin cevabı, ödeme dökümü ve raporları incelendikten sonra eksik belge tamamlama, Sigorta Tahkim Komisyonu veya dava yolu değerlendirilebilir.
Başvuru süresi, görevli merci ve sorumlular olayın tarihine, poliçeye ve talep türüne göre değişebilir. Özellikle bedensel zararın gelişen niteliği veya ceza soruşturmasının etkisi bulunduğunda genel bir süre bilgisiyle hareket edilmemelidir. Ankara sigorta avukatı desteği alınırken yalnız talep tutarı değil, delillerin kaynağı ve tüm zarar kalemlerinin birbiriyle ilişkisi de değerlendirilmelidir.
PRATİK BAKIŞ
Sigorta ve kaza dosyalarında talep ayrımı
| Talep | Zararın konusu | Başlıca belgeler | İlk hukuki kontrol |
|---|---|---|---|
| Araç değer kaybı | Onarım sonrası ikinci el değer azalması | Eksper raporu, servis evrakı, hasar geçmişi | Kusur, gerçek değer farkı ve önceki hasar |
| Araç mahrumiyeti | Makul onarım süresince kullanamama | Servis giriş-çıkış kaydı, rayiç kiralama verisi | Makul süre, ikame araç ve talebin muhatabı |
| Ticari kazanç kaybı | Faaliyetin kesilmesinden doğan net kâr kaybı | Fatura, sefer, vergi ve muhasebe kayıtları | Brüt cirodan tasarruf edilen giderlerin ayrılması |
| Maluliyet | Geçici veya sürekli çalışma gücü kaybı | Tedavi evrakı, sağlık kurulu ve gelir belgeleri | İlliyet, kusur, rapor usulü ve poliçe limiti |
| İş kazası | Bedensel ve ekonomik zarar ile SGK hakları | SGK, iş güvenliği, sağlık ve kolluk kayıtları | Kaza niteliği, işveren sorumluluğu ve sigorta teminatı |
Tablo genel bir çerçevedir. Talebin muhatabı ve kapsamı poliçe ile somut olay birlikte incelenerek belirlenir.
SIK SORULAN SORULAR
Sigorta Hukuku hakkında merak edilenler
Sigorta şirketi ödeme yaptıysa yeniden talepte bulunulabilir mi?
Ödemenin hangi zarar kalemine ilişkin olduğu, ibranamenin kapsamı ve hesabın gerçek zararı karşılayıp karşılamadığı incelenmelidir. Ek talep olanağı somut belgelere göre değerlendirilir.
Araç mahrumiyeti ile değer kaybı aynı talep midir?
Hayır. Değer kaybı aracın piyasa değerindeki azalmayı, mahrumiyet ise makul onarım süresindeki kullanım kaybını konu alır.
Maluliyet oranını her sağlık raporu ispatlar mı?
Hayır. Raporun yetkili sağlık kuruluşundan, olay tarihi ve talebin niteliğine uygun mevzuat esas alınarak düzenlenmesi gerekir.
Sigorta Tahkim Komisyonuna doğrudan başvurulabilir mi?
Kural olarak önce ilgili sigorta kuruluşuna gerekli belgelerle başvuru yapılması ve tahkim başvuru koşullarının oluşması gerekir.
GÖRÜŞME TALEBİ
Dosyanızın mevcut aşamasını değerlendirelim.
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; hukuki danışmanlık veya sonuç garantisi oluşturmaz. Süreler ve başvuru yolları somut olayın özelliklerine göre ayrıca değerlendirilmelidir.